Quê hương là gì hở mẹ ...?

Bài dự thi số 36

Quê hương là gì hở mẹ ...?

"Quê hương là gì hở mẹ‌‌

Mà cô giáo dạy phải yêu‌‌

Quê hương là gì hở mẹ‌‌

Ai đi xa cũng nhớ nhiều."

Đó là những câu thơ mà cách đây vài ngày tôi vô tình nghe cô bé học cấp một đọc trong bài dự thi nói về chủ đề quê hương của mình. Ôi bốn câu trong bài thơ "Bài học đầu cho con" của nhà thơ Đỗ Trung Quân chợt khiến tôi rung động và trong một thoáng mơ hồ tuổi thơ lại ùa về. Tôi nhớ lần đầu tiên của buổi nào và hôm nay lần đầu tiên tôi kể.

Tôi nhớ hoài cái loa của bác xóm trưởng vang lên khắp xóm những buổi chiều hè thời thơ bé. Hồi đó cứ mỗi lần trước khi muốn thông báo một việc gì đó quan trọng cho bà con biết bác hay mở nhạc cho bà con nghe. Và tiếng loa thuở ấy vang vọng mãi trong tim không thể nào quên. Không quên vì chính từ cái loa đó tôi đã nghe đươc bài hát "Quê hương" mà sau này khi lớn lên mới biết bài này được nhạc sĩ Giáp Văn Thạch phổ nhạc từ bài thơ của nhà thơ Đỗ Trung Quân. Tôi nghe không chỉ một mà là rất nhiều lần và lần đầu tiên tôi nghe khi mới bảy tuổi mà thôi.‌‌

Bảy tuổi còn quá ngây thơ để hiểu hết cái ý nghĩa của từng câu từng chữ cũng như học những bài học quý giá từ bài hát này. Hồi đó tôi mê say nghe đơn giản vì người ca sĩ hát hay quá. Và rồi tôi thuộc hồi nào không hay.                                        

Quê hương không phải là tòa lâu đài nguy nga như trong truyện cổ tích, không phải kho báu chứa đầy vàng bạc hay một vương quốc giàu có nào đó. Theo như lời trong bài hát thì quê hương giản đơn chỉ là chùm khế ngọt, con đường đi học, cầu tre nhỏ ... Ôi gần gũi , giản dị và yên bình biết bao nhiêu! Quê Việt mình đẹp biết bao nhiêu!

Bọn trẻ nhỏ thường hay chế rằng "quê hương là chùm khế ngọt trên đọt có trái khế chua". Nói là vui thế thôi chứ thiệt ra trong lòng mỗi người con yêu quê nhớ nhà hương vị trái khế chua luôn ngọt. Ngọt vì có vòng tay yêu thương của mẹ, lời ru nôi của bà và cả những nồi canh chua tuyệt ngon đậm chất quê hương. Làm sao mà quên được đúng không nào?

‌‌Đường đi học của con có thể không có "rợp bướm vàng bay" nhưng chắc chắn rằng nơi đó in dấu chân của mẹ của bà bao lần dẫn con đi học trong những ngày đầu tiên. Bụi cát có thể làm phai mờ dấu chân, con đường có thể đổi mới khang trang nhưng tâm trí con nhớ hoài hình ảnh năm xưa.

‌‌Tuổi thơ ơi, sao mà đẹp quá không biết. Đẹp cánh diều nho nhỏ bay giữa trời xanh mát rượi gió chiều. Tiếng cười của con và bạn bè hòa cùng nhau thật vui trên cánh đồng.

‌‌Cuộc đời có thể trải bao biến đổi thăng trầm nhưng con đò nhỏ vẫn "êm đềm khua nước ven sông" âm thầm chở bao con người qua sông giống như bóng mẹ cao cả mãi luôn chở che và bao bọc đứa con.

‌‌Thơ mộng biết bao dưới đêm trăng sáng trước sân nhà có "hoa cau rụng trắng ngoài thềm". Một hình ảnh vẽ ra cuộc sống yên ẳng ở những vùng quê Việt Nam một thời. Nơi đó có một gia đình nghèo mà hạnh phúc cùng ngắm trăng và ngắm hoa cau rụng mỗi đêm. Ai nhắc tuổi thơ ai. Và quê hương thì chỉ có một trên đời giống như chỉ có một người mẹ mà thôi. Nghe đến đoạn này không khỏi khiến nhiều người con bỗng bật khóc

Không biết khi lớn lên có đứa con nào còn hỏi mẹ "quê hương là gì hở mẹ" nữa không nhưng có lẽ những câu hát kia đã trả lời cho nó hiểu hết rồi. Và đúng là như vậy. Bây giờ mỗi khi nghe bài này tôi mới thấm thía từng câu từng chữ và tôi nghĩ rằng nhà thơ, nhạc sĩ hẳn là những người rất yêu quê hương mới sáng tác nên tuyệt phẩm như thể. Tuyệt phẩm tựa như bức tranh quê êm đềm không ồn ào náo nhiệt nơi đô thị không nhà cao cửa rộng và những bon chen. Càng gần gũi càng nhiều kỉ niệm mới gọi là quê hương.

Thời gian tựa như giấc mộng đêm thu. Lần đầu tiên mới đó mà nay đã hơn hai mươi năm rồi. Hai mươi năm để nhớ lần đầu tiên nhưng không có lần cuối. Để tôi cũng như những đứa trẻ khác bỏ xa tuổi thơ của ngày sách vở cùng bạn bè và bỏ quên mấy trò chọi đất, trốn tìm vui ơi là vui những  chiều hè thôn quê. Hai mươi năm đủ để nuôi lớn một con người trưởng thành để một ngày rời xa vòng tay mẹ, rời xa gia đình và quê hương ... Và rồi một chiều mưa buồn nơi xa xứ có đứa con dại chợt nhớ da diết cái nơi mình được sinh ra, được nuôi khôn lớn và nơi đáy lòng bỗng nghe thổn thức:

"Quê hương nếu ai không nhớ‌‌

Sẽ không lớn nổi thành người."

Con người ta sẽ lạc lõng giữa dòng đời, sẽ cô đơn và trông vắng nếu không có quê hương hay quên mất quê hương. Câu hát cuối cùng không ám chỉ bất kì ai, đơn giản là đang nhắc nhở mỗi con người dù sang giàu hay nghèo khó ở nơi nào đó xa xôi, hai tiếng quê hương thiêng liêng đừng bao giờ quên.

Cầu tre nhỏ có thể không còn bóng mẹ "nón lá nghiêng che" người nhạc sĩ và bác xóm trưởng có thể không còn nhưng giai điệu nhẹ nhàng và lời bài hát ngọt ngào, bình dị vẫn còn được hát và nghe mãi. Bài hát đã đi vào huyền thoại và bất hủ.‌‌

Cảm ơn tuổi thơ đã cho tôi một lần đầu tiên được nghe.

Cảm ơn ai đó đã cho đời những vần thơ lời hát tuyệt vời trên cả tuyệt vời. Cảm ơn cái loa và bác xóm trưởng.

Cảm ơn cuộc thi cho tôi lần đầu tiên được chia sẻ những cảm xúc về bài hát gắn liền với tuổi thơ của mình.

Xin cảm ơn cuộc đời rất nhiều!